Auteur

ESB Redactie

ESB 4802: Kwetsbare huishoudens

Hoe gaat het met de Nederlandse huishoudens? Dat is de vraag die in dit ESB themanummer centraal staat. Bijdragen zijn onder andere van Jante Parlevliet, Tim van der Valk, Amaury de Vicq, Michail Moatsos, Nic Vrieselaar, Carlijn Prins, Heike Vethaak, Jim Been, Egbert Jongen, René Schulenberg, Manuel Buitenhuis en Jesper de Groote.

Kapitalisme herzien

Het vrijemarktkapitalisme zorgt niet langer voor sociaal optimale uitkomsten. Globalisering ondermijnt de voorwaarden waaronder kapitalisme tot welvaart leidt. Kelly en Snower geven opties voor overheden om bedrijven terug in dienst van de samenleving te stellen.

Gezondere steden

Milieuzones hebben een positief effect op gezondheid. Naast dat de invoering van een milieuzone de gemiddelde hoeveelheden stikstofdioxide en fijnstof in de lucht met vijf procent doet dalen, gaan ook diagnoses van ziektes gerelateerd aan luchtvervuiling naar beneden in milieuzones.

Gezonder door werk

Het hebben van werk verbetert de mentale gezondheid van mensen met een beperking. Ook neemt de kans om een misdaad te begaan met zestig procent af voor mensen met een beperking die werk hebben.

Industriebeleid werkt

Het industriebeleid van Zuid-Korea in de jaren zeventig had wijdverspreide positieve economische effecten. Industrieën die onder het beleid vielen verdubbelden hun productie vergeleken met industrieën die niet onder het beleid vielen.

Ontevreden economen

Het merendeel van de economen is ontevreden met de huidige staat van de economische wetenschap. Onderzoek moet beleidsrelevanter, meer multidisciplinair en meer risicovol, zeggen de bevraagde economen in het paper van Falk en Andre.

Klimaatdoelen

Met de huidige maatregelen zal Nederland de klimaatdoelen naar verwachting niet halen. Batini et al. rekenen een aantal aanvullende maatregelen - waaronder een feebate-systeem - door die kunnen helpen om de doelen wel te behalen.

Duur advies

Voor financieel advies betalen beleggers een vergoeding aan financieel adviseurs. Echter blijkt dat hier soms misbruik van wordt gemaakt: financieel adviseurs vragen extra vergoedingen voor duurzame beleggingen ten opzichte van voor normale beleggingen, zonder dat ze hiervoor hogere kosten maken.

Goedkope arbeid

De werkgelegenheid in de Nederlandse maakindustrie wordt niet geraakt door goedkope productie in China en Oost-Europa, blijkt uit onderzoek van Euwals et al. Andere Europese landen ondervonden wel druk op de werkgelegenheid.

Zomertijd

Het afschaffen van de zomer- en wintertijd verhoogt de welvaart. Dit concluderen Costa-Font et al. na onderzoek in Duitsland. Het vooruitzetten van de klok gaat gepaard met slechter slapen en stress, en het wegnemen hiervan weegt op tegen de voordelen die een zomer- en wintertijd met zich meebrengen.

Frisdrankbelasting

De invoering van een frisdrankbelasting heeft niet altijd een verbetering van de volksgezondheid als gevolg, blijkt uit onderzoek van Cawley et al.

ESB 4801: Kosten van geopolitiek

Na decennia van toenemende vrije internationale handel maakt de geopolitiek nu een comeback. In dit themanummer wordt door een economische lens naar deze ontwikkeling gekeken. Bijdragen zijn van onder andere Haroon Sheikh, Gerdien Meijerink & Maarten van ’t Riet, en Loe Franssen & Tom Notten.

Circulaire producenten

Producenten zijn verantwoordelijk gemaakt voor de inzameling en verwerking van gebruikte producten. Echter blijkt dat de inzamelingsdoelen voor producenten niet duidelijk gedefinieerd zijn waardoor producenten minder geneigd zijn deze te behalen.

Riskant onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek met een hoge kans op falen is waardevol, omdat het tot baanbrekende inzichten kan leiden. Franzoni et al. geven een overzicht van een aantal maatregelen die kunnen leiden tot meer risicovol onderzoek

Productieve instituties

De institutionele omgeving waarin een ondernemer zich bevindt bepaalt of deze zich productief of onproductief gaat gedragen. Dat laten Sorgner en Wyrwich zien na analyse van Oost-Duitse ondernemers voor en na de val van de Berlijnse muur.

Voorspelbare olieprijs

De prijs van olie is een belangrijke variabele bij het doen van macro-economische voorspellingen. Deze prijs kan goed voorspeld worden wanneer verschillende bestaande modellen gecombineerd worden, laten Aastveit et al. zien.

ESB 4800S: Sturen op welvaart

Wat is de beste manier om te sturen op welvaart in brede zin? Dat is de vraag die in dit dossier centraal staat.

ESB 4800: Green Deal

Hoe staat het ervoor met de Europese Green Deal? Dat is de vraag die centraal staat in dit themanummer. Bijdragen zijn er van onder andere Meine Pieter van Dijk, Herman Vollebergh en Paul van den Noord.

Inflatieverwachtingen

De ECB vreesde dat door de coronacrisis de inflatieverwachtingen verder zouden dalen. Deze angst bleek ongegrond. In Nederland liggen de inflatieverwachtingen van consumenten namelijk net boven de beoogde twee procent.

Woning naar box drie

De waarde van de eigen woning moet als vermogen aan box drie worden toegerekend. Een beschouwing van het Nederlandse belastingsysteem toont aan dat dat leidt tot een eerlijker verdeling.

Machtige redacteurs

Binnen economische top journals is er een hoge mate van machtsconcentratie bij redacteuren. Ze zitten lang op hun post en komen vaak van dezelfde instellingen. Deze hoge machtsconcentratie blijkt slecht te zijn voor de invloed van het tijdschrift.

Sparen voor erfenis

De levenscyclushypothese stelt dat gepensioneerden moeten interen op hun spaargeld. Amerikaanse enquêtedata toont juist dat veel gepensioneerden door sparen. Zij doen te om een erfenis achter te kunnen laten.

Niet bereid tot vaccinatie

Een analyse van enquêtedata toont dat er grote verschillen in vaccinatiebereidheid zijn tussen verschillende demografische groepen. Daarnaast blijkt het dat je eerder geneigd bent om jezelf niet te laten vaccineren als je vrienden dat ook niet doen.

Globalisering na COVID-19

Globalisering is een breed begrip dat zowel bestaat uit een economische, politieke als sociale component. Voor iedere component geldt dat deze hard geraakt wordt tijdens de coronapandemie, maar dat een snel herstel mogelijk is.

Nieuw werk in recessie

Tijdens recessies vinden meer mensen nieuw werk dan in een hoogconjuctuur. Dat de werkloosheid niettemin stijgt, komt omdat er dan nog meer mensen hun baan verliezen. Een model dat deze twee kenmerken meeneemt voorspelt goed de schommelingen in de werkloosheidcijfers.

Politieke bedrijven

In sommige landen zijn de banden tussen bedrijven en politici hecht. Politieke beïnvloeding via dit soort banden is maatschappelijk schadelijk. Machine learning-algoritmes blijken nuttig te zijn om deze vorm van corruptie te voorspellen.

Schuldproblemen

Een veldexperiment in Amerika laat zien dat niet een gebrek aan zelfkennis maar een gebrek aan zelfbeheersing mensen in de problemen door consumentenleningen brengt. Consumenten zijn zich echter wel bewust van hun eigen zelfbeheersingsproblematiek.

Bindend schooladvies

Basisschoolleerlingen presteren beter als ze vanuit de school een bindend advies krijgen, dan wanneer de ouders het niveau mogen kiezen. Doordat de afhankelijkheid van een bindend advies ouders gerust stelt, vormt dit voor leerlingen een stimulans om op school beter te presteren.

ESB 4799: Na de steun

Nu het acute deel van de coronacrisis op zijn eind loopt, is het zo langzamerhand tijd om lessen te trekken uit de enorme steunoperatie voor de toekomst van het Nederlandse bedrijvenbeleid. Dat is wat dit themanummer van ESB doet. Bijdragen zijn er van onder andere Theo Roelandt, Arnoud Boot, Koen Frenken en Chris Eveleens.

Call for papers

Voor de komende ESB-nummers werkt de redactie aan verschillende thema's. Doet u mee? Bijdragen kan door het schrijven van een artikel.